Ново партнерство отвора пат за системски промени во ЕУ

Центарот за системска трансформација, пионерска иницијатива наменета за поттикнување системски решенија за Европа, беше основан на 24 јануари 2024 година во Европскиот парламент од коалиција на пет организации со водечки идеи. Тоа се случува во пресуден период на сложени и меѓусебно поврзани кризи, во пресрет на клучните избори во Европската Унија.

Светот се соочува со невидено совпаѓање на кризи: конфликти, климатски промени, губење на биолошката разновидност, вонредни состојби во јавното здравство, социјални немири поврзани со миграцијата и продлабочување на нееднаквоста. Овие предизвици се нераскинливо поврзани и бараат сеопфатен, системски пристап кон креирањето политики. Додека Европската Унија се подготвува за претстојните избори и новиот петгодишен мандат на Европската комисија, потребата од визија за ЕУ што им дава предност на еколошката одржливост и социјалната кохезија никогаш не била појасна.

„Иако Европскиот зелен договор ги постави темелите за длабока економска трансформација, неговото спроведување се соочува со пречки. Краткорочното управување со кризи, заедно со растечките социјални, финансиски и политички тензии, ја нагласи потребата од системски пристап за постигнување на европските зелени и социоекономски цели“, велат раководителите на Центарот во заедничка изјава.

Центарот за системска трансформација има цел да обезбеди стратешки и систематски насоки, поддржувајќи ги европските институции и земјите членки во анализата, развојот и учењето на политики и во флексибилната поддршка при одлучувањето. Центарот ќе се фокусира на европските политики, но и на односот на Европа со остатокот од светот. Тој произлегува од соработката на пет организации што работат на системски промени: Metabolic, EIT Climate-KIC, Systemiq, Римскиот клуб, и Институтот за светски ресурси, со отворена покана и за други да се приклучат.

Центарот за системска трансформација ќе развие патоказ со политички насоки за да ја инспирира следната Европска комисија во првите месеци од нејзиното работење. Пристапот вклучува:

  • Моделирање и истражување: Мапирање на состојбата во ЕУ во однос на Целите за одржлив развој и Европскиот зелен договор и спроведување анализа на недостатоците и неусогласеностите.
  • Обликување нов прогресивен наратив: Развој на наратив за креаторите на политики заснован на системски механизми, цврсти научни сознанија и анализа на податоци, за поддршка на Европскиот зелен договор во променливиот политичко-економски контекст.
  • Консултации и комуникација со засегнатите страни: Проверка на издржливоста и споделување на резултатите со релевантни креатори на политики и светски водечки експерти во соодветните области.

Центарот ќе обезбеди стратешки капацитет за ЕУ, останувајќи независен, транспарентен, научно заснован и неполитички.

Партнерите

Центарот за системска трансформација има цел да поттикне системски решенија за Европа преку соработка на пет организации со водечки идеи: Metabolic, EIT Climate-KIC, Systemiq, Римскиот клуб и Институтот за светски ресурси.

Римскиот клуб

Римскиот клуб е платформа на разновидни мисловни лидери што идентификуваат системски решенија за сложени глобални прашања и промовираат политички иницијативи и дејствување за човештвото да излезе од повеќекратните планетарни кризи. Потпирајќи се на уникатното колективно знаење на над 100 членови — истакнати научници, економисти, деловни лидери и поранешни политичари — Римскиот клуб е посветен на олеснување на тешките разговори и застапување парадигматски и системски промени што ќе му овозможат на општеството да излезе од сегашните кризи. Клубот предлага сеопфатни решенија преку истражувања, конкретни политички ставови и организирање средби на високо ниво, дебати, конференции, предавања и други настани. Објавува и ограничен број рецензирани „Извештаи до Римскиот клуб“. Клубот дава приоритет на пет клучни области на влијание: планетарна вонредна состојба; повторно осмислување на економијата; преиспитување на финансиите; појава на нова цивилизација / нови цивилизации; младинско лидерство.

Сандрин Диксон-Деклев, копретседателка на Римскиот клуб, за Центарот изјави: „Постојаната криза е нашата нова реалност. Единствениот начин за справување со денешните исклучително тешки проблеми и сложени предизвици е примена на краткорочна и долгорочна системска логика во одлучувањето. Тоа е нашата полиса за осигурување за просперитетна, отпорна, зелена и праведна Европа.“

EIT Climate-KIC

EIT Climate-KIC е водечка европска агенција и заедница за климатски иновации, која користи системски пристап за обликување иновации што им помагаат на градовите, регионите, државите и индустриите да ги остварат своите климатски амбиции.

Заедно со партнери низ светот, EIT Climate-KIC работи на премостување на јазот меѓу климатските обврски и сегашната реалност, овозможувајќи им на носителите на одлуки и инвеститорите да дејствуваат. Тие наоѓаат и спроведуваат интегрирани решенија и мобилизираат финансии. Градат вештини за забрзување на учењето и истражување на иновациите, отворајќи патишта за промена на начините на размислување и однесување. Преку радикална соработка, EIT Climate-KIC координира големи демонстрациски проекти што покажуваат што е можно кога циклусите на иновации и учење се намерно осмислени за да поттикнат експоненцијална декарбонизација и да изградат отпорни заедници.

Кирстен Данлоп, главна извршна директорка на EIT Climate-KIC, коментираше: „Радикалната неизвесност бара радикална соработка. Праведна, климатски отпорна и убава иднина во која луѓето и природата напредуваат ни е на дофат ако работиме заеднички и брзо за да ги интегрираме решенијата и активностите на терен, да ги поврземе заедниците, бизнисите и владите и да создадеме услови за потребните промени преку усогласени и навремени политики. За да ја поттикнеме амбициозната трансформација што спасува животи и на која сме посветени низ ЕУ, мора да ги разгледаме клучните односи меѓу спроведувањето иновации и креирањето политики. Центарот ќе им помогне на институциите на ЕУ во тоа, развивајќи нови капацитети и поттикнувајќи соработка за спроведување влијателни политики за системски промени.“

Metabolic

Metabolic е агенција за системски промени што се стреми кон транзиција на глобалната економија во суштински одржлива состојба во која луѓето и природата напредуваат. Ги насочуваме носителите на одлуки и спроведуваме реални проекти што ги претвораат амбициозните идеи во стварност. Metabolic има пет главни области на работа. Спроведуваме водечки истражувања, развиваме стратегии насочени кон иднината, градиме софтверски алатки, прошируваме бизниси со влијание и ги зајакнуваме заедниците на терен.

Со седиште во Амстердам, имаме меѓународен и интердисциплинарен тим. Циркуларната економија е во сржта на нашата работа. Развивме низа пристапи што ни овозможуваат брзо да мапираме систем (место, компанија или сектор), да разбереме како функционира и да утврдиме каде можеме да интервенираме за најголемо влијание.

Ева Гладек, извршна директорка и основачка на Metabolic, објасни: „Во сржта на Центарот за системска трансформација е посветеноста на применливи решенија засновани на децении заедничко истражување и експертиза во политиките. Овој Центар не е само одговор на итните предизвици на нашето време, туку и кулминација на долгогодишната посветена работа на нашите пријатели и партнери. Со цел да поттикнеме значајни промени, ќе работиме на создавање патоказ за Европската комисија.“

Systemiq

Systemiq, компанијата за системски промени, е основана во 2016 година за да го поттикне остварувањето на Целите за одржлив развој и Парискиот договор, преку трансформација на пазарите и бизнис-моделите во пет клучни системи: природа и храна, материјали и циркуларност, енергија, урбани средини и одржливи финансии. Како сертифицирана B Corp, Systemiq комбинира стратешко советување со теренска работа со големо влијание и соработува со бизнисот, финансискиот сектор, креаторите на политики и граѓанското општество за остварување системски промени. Systemiq има канцеларии во Бразил, Франција, Германија, Индонезија, Холандија и Обединетото Кралство. Во Центарот за системска трансформација, Systemiq внесува светски водечка експертиза за менување системи со и за нашите клиенти и партнери во бизнисот, финансиите, власта и граѓанското општество, како и поврзаност со трансформативната научно-политичка работа на Меѓународниот панел за ресурси. Новиот Центар го гледаме како алката што недостасува за забрзување на системските промени во Брисел, преку совршеното надополнување и практичниот фокус на нашите партнери.

Јанез Поточник, поранешен европски комесар, партнер во Systemiq и копретседател на Меѓународниот панел за ресурси (IRP), за Центарот изјави: „За да го избегнеме исчезнувањето на слоновите во природата, мора да се ослободиме од слоновите во нашите соби — проблемите за кои не зборуваме. Потребен е посеопфатен пристап кон системските промени за да се поттикне вистинска системска трансформација и да се решат основните причини за денешната поликриза, како што се намалувањето на побарувачката и фокусот на управувањето со природните ресурси. Центарот за системска трансформација нуди уникатна можност за забрзување на овие системски промени во креирањето политики на ЕУ.“

Институт за светски ресурси (WRI)

 Институтот за светски ресурси внесува во Центарот за системска трансформација длабока експертиза за меѓусебно поврзаните цели за луѓето, природата и климата, кои се во средиштето на сè што правиме. Нашата водечка работа како доверлив двигател на промени е поддржана од нашата меѓународна мрежа и искуства во различни делови од светот. Користејќи пристапи засновани на истражување, работиме глобално и во избрани земји за да ги задоволиме основните човечки потреби, да ја заштитиме и обновиме природата и да ја стабилизираме климата и изградиме поотпорни заедници. WRI има 14 канцеларии низ светот, вклучувајќи регионална канцеларија во Европа. Нашите над 1.700 вработени работат со партнери на развој на практични решенија што овозможуваат позитивни и системски промени.

Стјентје ван Велдховен, потпретседателка и регионална директорка за Европа во WRI, коментираше: „Разгледувањето на секој сектор одделно или фокусирањето само на климата или природата нема да нè доведе до трансформативните активности што ни се потребни. На Европа ѝ е потребна систематска транзиција што е добра за луѓето, ја зачувува природата и истовремено обезбедува ефективно климатско дејствување. Потребни ѝ се стратегии што ги опфаќаат и непосредната и долгорочната перспектива, овозможувајќи праведна транзиција усогласена со целите и идеалите на ЕУ.“

ПОГЛЕДНЕТЕ ГО НАСТАНОТ ЗА ОФИЦИЈАЛНОТО ЗАПОЧНУВАЊЕ